توصیف سیاح فرانسوی درباره مراسم عروسى بختياريان

هانرى رنه دالمانى سياحی فرانسوى است که در سال 1907 ميلادى از سوى وزارت فرهنگ فرانسه مامور تحقيق در خصوص آثار باستانى ايران شد و پيش از سفر با على‌قلى خان سردار اسعد كه در پاريس بود قرار گذاشت تا به منطقه بختيارى نيز سفر كند.حاصل اين سفر او كتابى است، قطور تحت عنوان سفرنامه از خراسان تا بختيارى با توضيحات مفصل در خصوص آداب و آيين و آثار باستانى هر منطقه.
در سال 1333 شمسی سفرنامه دالمانى توسط صنعتى‌زاده كرمانى از اروپا به ايران آورده شد و ابراهيم رمضانى مدير كتابفروشى ابن‌سينا آن را خريدارى نمود و براى ترجمه در اختيار على محمد فره‌وشى،متخلص به مترجم همايون( 1347- 1254 ش) گذاشت.ايشان بعد از دو سال آن را به فارسى برگرداند.
عروسى در قبايل داراى مراسم و تشريفات مخصوصى است كه نظير آن كمتر در شهرها ديده می‌شود.نكته قابل ‏توجه اين است كه در ميان قبايل حجاب معمول نيست و زنان آزادانه زندگانى می‌كنند و از مردان روى نمی‌پوشند،بنابراين پسران از ديدن دختران ممنوع نيستند و می‌توانند اخلاق و رفتار دخترى را كه در نظر گرفته‌اند كاملا آزمايش نمايند.
همينكه نامزدى انجام يافت بستگان داماد موظفند كه در موقع عيد نوروز هديه‌ای براى عروس بفرستند و چنين هديه‌ای بايد مطابق توانایى و ثروت و شئون والدين داماد باشد.معمولا جواهرات يا مسكوكات طلا و يا گردن‌بند يا پارچه‌های گران‌بها می‌فرستند.
وقتی كه موقع عروسى رسيد جشن‌هاى مفصلى می‌گيرند و وسايل سور و سرور فوق‌‏العاده‌ای فراهم می‌نمايند.رقص‌هاى دسته‌جمعى توسط مردان و زنان كه دايره‌وار دست بهم داده‌اند صورت می‌گيرد.جوانان بر روى اسبان در حين تاخت‌وتاز بازی‌هاى حيرت‌آورى كرده و هنرمندی‌هاى خود را در حال جنگ و گريز نمايش می‌دهند و مدتى قبل از عروسى به تمرين اسب‌سوارى می‌پردازند تا بتوانند در موقع عروسى،عروس را با شكوه و جلال به خانه داماد ببرند.
در روز يا شبى كه بايد عروس به خانه داماد برود،مردان و زنان زيادى از قبيله داماد بر اسبان سوار می‌شوند و به همراهى دسته‌اى از نوازندگان به طرف قبيله عروس می‌روند.مدت راه‌پيمایی بسته به بعد مسافت دو قبيله است ممكن است يك يا دو ساعت اگر مسافت زياد باشد چند روز طول بكشد،در ضمنِ راه‌پيمایى ساز و آواز و سرگرمی‌ها و بازی‌هاى روى اسب ادامه دارد.
يكى از مراسم ازدواج هم اين است كه پدر دختر قبل از وقوع ازدواج مبلغى از داماد بعنوان شيربها می‌گيرد و در صورتی كه دختران متعدد داشته باشد ثروت قابل ملاحظه‌ای بدست می‌آورد اما عروس برعكس مراسم شهرنشينان جهيز كمى به خانه داماد می‌برد.
تشريفات قانونى و مذهبى ازدواج روزى انجام می‌يابد كه عروس به خانه داماد وارد شده باشد.به ندرت اتفاق می‌افتد كه مراسم عقد قبل از ورود عروس به خانه داماد انجام يابد.هرگاه ساعت براى عقد مناسب نباشد ممكن است عروس بدون اينكه خود را به داماد نشان دهد چند روزى در خانه او بماند.
داماد در هيچ‌يك از اين تشريفات مقدماتى نبايد شركت كند و فقط روزى حضور پيدا می‌كند كه همه بستگان او سوار بر اسب می‌شوند تا باستقبال عروس بروند.پس از آنكه مراسم قانونى انجام يافت همان شب عروس را با ساز و آواز و رقص به اطاق يا چادرى كه آنرا حجله‌خانه می‌گويند می‌برند.
سواران جوان اسكورت داماد به دو دسته تقسيم می‌شوند.يك‌دسته نزد داماد می‌ماند و دسته ديگر به سواران اسكورت عروس ملحق می‌گردد.همين‌كه عروس نزديك شد داماد بايد شجاعت و هنرمندى از خود بروز دهد و با وجود مقاومت و ممانعت سواران اسكورت عروس اسب خود را به جولان اندازد و پارچه‌ای را كه بر سر عروس افتاده است بربايد.در اين موقع مانند هنگام جنگ،سواران اسكورت عروس داماد را تعقيب می‌کنند تا پارچه روسرى را از او بگيرند،بنابراين هياهو و سر و صداى زيادى توليد می‌شود كه خالى از تماشا نيست.اين دو اسكورت پيوسته به كشمكش می‌پردازند،اگر اسكورت داماد او را از اين كشمكش خلاص نمايد و او بتواند فرار نمايد به‌حصول شرافتى موفق شده زيرا كه در اين جنگ فاتح گرديده است.برعكس اگر اسكورت عروس موفق به گرفتن روسرى شود به افتخارى نائل شده و اسكورت داماد شرمنده و سرافكنده می‌گردد.تمام اين تمرينات براى تحصيل هنرمندى و مهارت در فنون جنگى است،بنابراين در چنين موقع بهترين اسبان قبيله را انتخاب می‌كنند كه بهاى هريك به‌چند هزار فرانك می‌رسد.
اگرچه اين عادات و رسوم در اين اوقات از رونق افتاده،مع‌هذا كاملا از ميان نرفته است و گاه‌به‌گاه در ميان قبايل ديده می‌شود.
منبع:
رنه دالمانی،هانری:1335،سفرنامه از خراسان تا بختيار،ترجمه فره،وشی،تهران، انتشارات امیرکبیر
Advertisements
این نوشته در تاریخ ارسال شده و با , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s