شاهنامه پیروزان

آگاهی ما درباره این اثر تنها از راه کتاب نزهت‌نامه علایی(تالیف بین سالهای 488 – 513 قمری) از شهمردان ابی‌الخیر است.به گزارش شهمردان،پیروزان،معلم شمس‌الملک فرامرز بن علاءالدوله،یعنی آخرین فرمانروای سلسله کاکویه در اصفهان(حکومت 433 – 443 قمری) بود و «پارسی و پهلوی نیک دانستی و او را پیروزان معلمی گفتندی»( نزهت‌نامه علایی،به کوشش فرهنگ جهانپور،ص 342).پیروزان،به فرمان امیر خود،کتابی از پهلوی به فارسی دری ترجمه کرد.به گفته شهمردان ابی‌الخیر،این کتاب «همانا ورقی هزار و پانصد و بیشتر تا دو هزار ورق بودی»( نزهت‌نامه علایی،ص 342).
از چکیده‌ای که شهمردان از این کتاب نقل می‌کند،می‌توان حدس زد که اصل کتاب ترجمه یکی از نگارش‌های خدای‌نامه بوده باشد،با داستان‌های متقاوتبا داستان‌های شاهنامه فردوسی(نزهت‌نامه علایی،ص 319 – 344).شهمردان عنوان کتاب را ذکر نکرده،ولی با توجه به محتوای آن،آن را شاهنامه نامیده‌اند.از آنجایی که کتاب مستقیماً از پهلوی به فارسی ترجمه شده بود،به احتمال بسیار منثور بوده و نه منظوم.برخی از روایاتی که شهمردان از این کتاب نقل کرده است،همچون دو روایت از رستم با عنوان «داستان کشته ژنده‌پیل در طفولیت» و «خون جد خواستن و گرفتن دژ»(ص 319 –  320) و دیگر روایت «آوردن کیقباد و به پادشاهی نشاندن»(ص 320 – 322) جزو روایات الحاقی شاهنامه فردوسی نیز دیده می‌شوند(شاهنامه به تصحیح جلال خالقی،جلد اول،ص 275 – 281، 339 – 341).
نگارنده حدس می‌زند که شاهنامه منثور پیروزان ماخذ شاهنامه(یا گردنامه) رستم لارجانی بوده و این چند روایت منظوم از کتاب اخیر به شاهنامه فردوسی راه یافته است و یا کس دیگری آنها را بر اسا شاهنامه منثور پیروزان سروده و به شاهنامه فردوسی افزوده است.
منبع:
خالقی،جلال:1390،مقاله «شاهنامه پیروزان» در «فردوسی و شاهنامه‌سرایی»،تهران،انتشارات فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی
Advertisements
این نوشته در حماسه و حماسه سرایی بعد از فردوسی ارسال شده و با , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s