خسرو قبادان و ریدگی

خسرو و ریدگ رساله‌ای است که در آن ریدکی به نام خوش‌آرزو،که از نجبای دربار خسرو انوشیروان بوده به سؤالات این پادشاه پاسخ می‌دهد.در آغاز رساله ریدک برای خسرو شرح می‌دهد که از خاندانی مرفه بوده و پدرش در خردسال او درگذشته‌است.اما به سبب برخورداری از میراث پدر،توانسته‌ است به مدرسه(فرهنگستان) برود و اطلاعات لازم دینی را به دست آورد و دبیری را فرا گیرد و سپس در سواری و تیراندازی و نیزه‌پرانی و موسیقی و ستاره‌شناسی و بازی‌های گوناگون مهارت پیدا کند(بندهای 1 تا 18).پس از این مقدمه از شاه می‌خواهد که او را بیازماید و شاه دربارهٔ بهترین خوراک‌ها(بندهای  20 تا 54) و می‌ها(55 تا 59) و آنچه با می می‌خوردند(65 تا 66)، نغمه‌ها(60 تا 64)،گل‌ها و عطرها(68 تا 94)،و زنان(95 تا 97) و اسبان(98 تا 100) و غیره سیزده سؤال مطرح می‌کند و همهٔ پاسخ‌های او مورد پسند می‌افتد.پس شاه برای آزمایش تهور او از وی می‌خواهد که دو شیر را که موجب وحشت رمهٔ اسبان شاه شده‌اند، زنده دستگیر کند.ریدک پس از توفیق در این کار به سمت مرزبان منصوب می‌گردد(110 تا 120).
از این رساله می‌توان از چگونگی ذوق و سلیقه اشراف ساسانی و نیز به میزان شکوه و جلال دربار خسرو انوشیروان پی برد و همچنین اطلاعاتی در مورد وضع تعلیم و تربیت در عهد ساسانی به دست آورد.این رساله از نظر در برداشتن نام خوراک‌ها و طرز تهیه آن‌ها،گل‌ها،سازها،بازی‌ها و غیره حائز اهمیت‌است.ترجمهٔ عربی بخش‌هایی از این رساله را ثعالبی آورده‌است.این ترجمه عموماً از اصل پهلوی خلاصه‌تر است،ولی در مواردی مطالبی افزوده بر متن پهلوی دارد،مانند مطالبی در مورد بهترین آب و مطلبی در مورد بهترین پوشاک که در آغاز متن شاه به آگاه بودن ریدک از آن،اشاره کرده است و ظاهراً از متن پهلوی افتاده است.از سوی دیگر،مقدمه‌ای که در ذکر حال ریدک و خانواده اوست یا داستان زنده اسیر شدن دو شیر به دست او،در ترجمه عربی نیامده است.
ترجمه متن:
 
منبع:
تفضلی،احمد: 1383،تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام،تهران،انتشارات سخن
عریان،سعید:1391،متن‌های پهلوی،گردآوریده جاماسب جی‌ دستور منوچهر جی جاماسب آسانا،تهران،انتشارات علمی
Advertisements
این نوشته در نوشته های پهلوی ارسال شده و با , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

3 پاسخ برای خسرو قبادان و ریدگی

  1. امیر قربانزاده :گفت

    با درود و سپاس از کار بزرگی که انجام می دهید تا ما را بیشتر با پیشینیانمان آشنا کنید. در ردیف 13 این نوشته ریدک درباره رقصیدن می گوید. پرسش من این است که در متن پهلوی برای رقصیدن چه واژه ای بکار رفته است!؟

    • درود و سپاس از لطفتون.
      در بخش آوانویسی کتاب سعید عریان این واژه Pa-wazig خونده شده.و ماهیار نوایی این کلمه رو pa(y)vazik خونده.

      • امیر قربانزاده :گفت

        اگر بتوانیم «بازی» را دگرگون شده‌ی Wazig, Vazik بدانیم به واژه «پابازی» می‌رسیم. جالب این است که در فرهنگ دهخدا نیز «پابازی» به چمار «رقص» آمده است.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s