شهر تاریخی استخر

اگر از تخت ‌جمشید به سوی پاسارگاد برویم پس از کمابیش 7 کیلومتر به ویرانه‌های شهر استخر،نخستین پایتخت شاهنشاهی ساسانی می‌رسیم.ساسان،نیای این دودمان تازه در این شهر،فرمانروای بومی و بالاترین پیشوای دینی پرستشگاه آناهیتا بود.در سوی راست راه،بازمانده‌های دیواری گلی است که از آن روزگار بر جای مانده؛در سوی راست راه،بازمانده‌های دروازه‌ای پا برجاست.
PTDC0042
تخت طاووس(پل)
بلوک‌های سنگی بزرگ دروازه‌ای غول آسا نیز در دست است که امروز بومیان آن را «تخت‌ طاووس» می‌نامند.گرچه این ساختمان بسیار دلچسب است،تاکنون درباره‌اش کاوشی انجام نشده و از این روی نمی‌توان چندان نازک بینانه آن را بررسی نمود.گویا در اینجا ساختمانی که دربی بزرگ داشته،با یک پل و کانال آب،به گونه‌ای پیوستگی داشته است.کانال‌ها آب را از کوزه‌های نزدیک به اینجا می‌رسانده‌اند و آنگاه،باز آن را به سوی نقش رجب و سپس تخت جمشید رهنمون می‌شده‌اند.
از این‌ها هیچ گونه جزئیاتی که بتواند تاریخی را روشن سازد،در دست نیست.برخی گفته‌اندکه شاید این کاری ساختمانی از دوره ساسان بوده اما می‌نماید که کانال آب در روزگار هخامنشی ارزش فراوانی داشته،چون به سوی تخت جمشید می‌رود.این تاسیسات،نگاه ویژه‌ای به کانال دارد و از این رو می‌توان آن را از دوره هخامنشی دانست.

PTDC0044

ساختمان بزرگ استخر(مسجد)
کاوش‌هایی که تا کنون در زمینه دیوار شهر انجام شده،بسیار اندک است.ویرانه‌های ساختمانی بزرگ از دل خاک بیرون زده که مشخصاتی هخامنشی دارد.آن را مسجدی کهن دانسته‌اند که ستون‌های هخامنشی در ساخت آن به کار شده بود.ستون‌پایه‌هایی که بسیار ظریف بریده شده‌اند و شکل نره گاو دارند،به خوبی هویدا هستند.اما از این گذشته،بازمانده‌های دیواری غول آسا با آستانه در نیز پا برجاست.براستی نمی‌توان پنداشت که آن‌ها روزگاری در جای دیگری بوده باشند.بیشتر می‌نماید که اینها بازمانده‌های ساختمانی هخامنشی هستند و در جای راستین خود.نمی‌توان گفت که در دوره‌های بعد،آن‌را مسجد نکرده باشند.اما به روشنی نمایان است که در روزگار هخامنشی،باید یک کاخ یا شهرک بوده باشد.
PTDC0043
بازمانده‌های یک ساختمان هخامنشی
در فاصله 200 متری شمال خاوری و در راه ساختمان‌های هخامنشی،تک‌سنگ‌های پراکنده ساختمانی با سبک معماری ویژه به چشم می‌خورد.در میان آن‌ها یک بلوک سنگی افتاده که بسیار خوب تراش خورده و بر یک سویش،سنگ‌نگاره‌ای هست(که اکنون در انبار تخت جمشید است).روی آن،نقش دست چپ کسی است و بالاتنه زنی است که در آن روزگار دست کم به اندازه طبیعی خود نشان داده شده بوده است.این تکه‌سنگ‌نگاره،سخت یادآور تصویر ایزدبانوی آناهیتا در سنگ‌نگاره شاه نرسه نقش رستم است.این بلوک سنگی ارزشی کلان دارد،چون نشان می‌دهد ساسانیان هم سنگ‌نگاره‌هایی بر دیواره ساختمان‌ها داشته‌اند.حتی شاید این بلوک سنگی،از آن پرستشگاه پر آوازه آناهیتا در استخر بوده باشد.

PTDC0045

منبع:
کخ،هایده‌ماری:1391،پرسپولیس پایتخت درخشان امپراطوری پارس،ترجمه امیرحسین اکبری،تهران،انتشارات پازینه
Advertisements
این نوشته در تاریخ ارسال شده و با , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s