فرامرز

فرامرز پسر رستم و یکی از پهلوانان مشهور حماسه های ملی ایران است.چنانکه از گزارش بلعمی (تاریخ بلعمی،به کوشش محمد تقی بهار،1/133؛ 2/687) و اشارات فرخی سیستانی (دیوان، ص 53، 378) برمی آید،ماجراهای او به ویژه در سده های چهارم و پنجم دارای شهرت بزرگی بوده و این مطلب را از گزارش تاریخ سیستان (ص 7) که اخبار فرامرزرا «جداگانه دوازده مجلد» ذکر کرده است،تایید می شود.
آنچه امروز از سرگذشت او در دست است آن مقدار است که در شاهنامه فردوسی و فرامرزنامه و چند اثر دیگر گزارش شده است.مهمترین ماجرای او در شاهنامه شرکت او درلشکرکشی رستم به توران برای خونخواهی سیاوش است.فرامرز در این لشکرکشی پیشرو سپاه است و در این نبرد ورازاد شاه سپیجاب را می کشد و چندی بعد سرخه پسر افراسیاب را دستگیر می کند (شاهنامه به تصحیح جلال خالقی 2/ 385/ 92-96؛ 2/ 389-390/ 157-171؛ تاریخ غررالسیر ص 217).دیگر از ماجراهای او کشتن مهرنوشپسر اسفندیار و کشتن شاه کابل و بستگان او و ویران کردن کابل به کین پدر است (5/ 383-384/ 1089-1099).بنابر گزارش شاهنامه (3/ 22-23/ 335-338) و مجمل التواریخ و القصص (ص 49) کیخسرو فرامرز را برای فتح هندوستان می فرستد.در این دو کتاب درباره لشکرکشی پیش از این چیزی نیامده است،ولی ماجراهای فرامرزدر این لشکرکشی موضوع فرامرزنامه است که از آن دو روایت در دست است.ماجراهای فرامرز همچنین بخشی از مطالب حماسه بانوگشسب نامه نیز هست.بنابر گزارش این داستان،رستم پس از تولد فرامرز تربیت او را به دختر خود بانوگشسب می گذارد.بقیه کتاب شرح ماجراهای بانوگشسب و فرامرز است،ازجمله نبرد آنها به ناشناس با رستم و زواره.ولی در این حماسه فرامرز در کنار بانوگشسب نقش فرعی دارد.همچنین بخش دوم حماسه بهمن نامه شرح جنگهای فرامرز با بهمن است.گذشته از اینها در نزهت نامه علایی تالیف شهمردان بن ابی الخیر (ص 329-333) دو واقعه از ماجراهای فرامرز در هند آمده است.
روایات فرامرز در میان ارمنی ها و ماندایی ها نیز نفوذ کرده است.در افسانه های ارمنی فهرامرز از مادری است به نام گلپری که رستم از کاخ دیو سرخ نجات داده و با او ازدواج کرده است.از مهمترین ماجراهای فرامرز در افسانه های ارمنی یکی نبرد او به اتفاق زال و برزو با شاه دربند است و دیگر گرفتن اسبی آتشی رنگ که هر روز گله اسبان پادشاه را به دریا رانده و به کشتن میداده است.بنابر یک روایت ماندایی مادر فیلامرس(یعنی فرامرز) دختر شاه چین است.ولی در برخی از افسانه های زن رستم خواهر گیو و نام او شهربانو ارم است (شاهنامه 2/ 437/ حاشیه 9/ بیت 25) و بنابر گزارش مجمل التواریخ و القصص (ص 25) مادر فرامرز و دو خواهراو بانوگشسب و زربانو خاله شاه کیقباد است.فرامرز بنابر گزارش طبری (1/ 687) و بلعمی (2/ 687) و فردوسی (5/ 477-480) و ثعالبی مرغنی (تاریخ غررالسیر،ص 388) و ایرانشاه بن ابی الخیر (335-340) به دست بهمن پسر اسفندیار کشته می شود،ولی برخی ماخذ دیگر گزارش دیگری دارند: بنابر گزارش بلعمی (2/ 686-687) در نبرد بهمن با فرامرز،بهمن به هلاکت می رسد و بنابر گزارش تاریخ سیستان (ص 34) میان آن دو صلح می افتاد و بنابر روایتی دیگر در مجمل التواریخ و القصص فرامرز در کشمیر از اسب به خندق می افتد و جان می سپارد و نعش او را به سیستان می برند و در ستودان رستم به خاک می سپارند.
منبع:
خالقی،جلال:1390،مقاله «فرامرز» در «فردوسی و شاهنامه‌سرایی»،تهران،انتشارات فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی
Advertisements
این نوشته در فردوسی و شاهنامه ارسال شده و با , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s