حماسه سرایان تاریخ ایران(ابوعلى بلخی)

دومين شاهنامه منثور كه در كتاب های قديمی به آن اشاره شده شاهنامه ابوعلى محمد بن احمد بلخى است(الاثار الباقيه چاپ لايپزيك ص 99).از ابوعلى محمد بن‏ احمد بلخى‏ اطلاعاتی نداریم اما چون نام او در کتاب آثار الباقیه آمده است در می یابیم که وی پیش از سال 391(سال تالیف آثار الباقیه) می زیسته است.
شاهنامه او چنان که از گفته ابوریحان بر می آید کتابی با اعتبار و دارای سند و پشتوانه ای قوی از اسناد آن زمان بوده است و او از سير الملوك عبداللّه بن المقفّع و محمد بن جهم برمكى و هشام بن قاسم و بهرام بن مردانشاه و بهرام بن مهران اصفهانى،و از تاريخى متعلّق به بهرام هروى مجوسى در نگارش كتاب خود استفاده كرده و آن چه درباره گيّومرث آورده است با روايات مذهبى زرتشتيان به درستى وفق دارد و از این نکته متوجه می شویم كه شاهنامه ابوعلى ظاهراً بيشتر مبتنى و مستند بر روايات مكتوب بوده است تا روايات شفاهى.
بارون روزن در کتابی که راجع به خدای نامه نوشته است می گوید که ممکن است شاهنامه ابوعلی همان شاهنامه ابومنصور محمد ابن عبدالرزاق باشد. تقی زاده (شاهنامه های فارسی،کاوه،سال 2-دوره جدید-،شماره 3،آبان 1290، ص 11 به بعد) و بارتولد (ص 152 به بعد) نظر روزن را پذیرفته اند، و بارتولد اضافه کرده که چون بیرونی،ابوعلی بلخی را شاعر نامیده ، پس این ابوعلی محمد بن احمد بلخی همان محمد بن احمد دقیقی است که به روایت برخی تذکره نویسان اهل بلخ بوده است.
 اما ذبیح الله صفا در رد فرضیه یکی بودن شاهنامه ابوعلی و شاهنامه ابومنصور می گوید که ابوریحان به هر دو شاهنامه ابوعلی و ابومنصور به طور جداگانه اشاره می کند و دیگر آنکه نام ابوعلی در مقدمه موجود ابومنصور نیامده است.همچنین او وجود نداشتن مطلبی از شاهنامه ابوعلی درباره گيّومرث، در شاهنامه فردوسی را دلیل دیگری بر یکی نبودن این دو شاهنامه می داند.چنانکه می دانیم فردوسی قطعاً از شاهنامه ابومنصور در سرایش شاهنامه منظوم خود استفاده کرده است.
منابع:
تاریخ ادبیات در ایران،ذبیح الله صفا،انتشارات فردوس،چ هشتم 1378
حماسه سرایی در ایران،ذبیح الله صفا،انتشارات امیرکبیر،1333
فرآیند تکوین حماسه ایران،جلیل دوست خواه،انتشارات دفتر پژوهش های فرهنگی،1384
Advertisements
این نوشته در حماسه و حماسه سرایی پیش از فردوسی ارسال شده و با , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

1 پاسخ برای حماسه سرایان تاریخ ایران(ابوعلى بلخی)

  1. علی :گفت

    سلام
    از مطالب و کتب بسیار خوب شما تشکر می کنم. اگر مایل بودید سری هم به سایت ما بزنید و ما را در دانش تاریخی خود شریک کنید. بیش از هر زمان به افراد آگاه و با مطالعه ای مانند شما برای شناساندن تاریخ و تمدن ایران و پاسخگویی به مجهولات نیاز هست.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s