رازی؛دین ستیز بزرگ

ابوبکر محمد بن زکریاء بن یحیی الرازی فیلسوف و طبیب بزرگ ایران و از مشاهیر علمای جهان و یکی از نوابغ روزگار قدیم است.ولادت او در شعبان سال 251 در ری اتفاق افتاد و در همین شهر به تحصیلات ژرف خود در فلسفه و ریاضیات و نجوم و ادبیات مبادرت کرد و بعید نیست که توجه او به تحصیل علم کیمیا نیز در ایام جوانی صورت گرفته باشد.
رازی در ما بعدالطبیعه معتقد به وجود 5قدیم بود یعنی خالق،نفس کلی،هیولی اولی،مکان مطلق یا خلاء و زمان مطلق یا دهر.برخی از علمای قدیم مانند اما فخر رازی معتقدند که رازی اعتقاد به قدماء خمسه را از حرانیان گرفته لیکن حقیقت امر آنست که عقیده مذکور بعد از رازی میان حرانیین راه یافته.ابوریحان بیرونی هم هنگام نقل قول رازی در قدمت پنج چیز گفته است که وی اعتقاد خویش به قدماء خمسه از یونانیان گرفته اما ظاهر امر اینست که در این باب از معتقدات فلسفی ایرانیان استفاده کرده است.ابن حزم در کتابی که بر رد کتاب العلم الالهی رازی نوشتخ بود این اعتقاد رازی را که به نظر او از مجوسان گرفته بود رد کرد.
رازی نسبت به اکثر مذاهب هم راه انتقاد پیش گرفت و این انتقاد خود را نسبت به بهضی از آنان مثل دیصانیه و محمره و مانویه و مذاهب غالیه شیعه بشدت آشکار کرده و برای اظهار مخالفت خود به نوحده اعم با همه ادیان دو کتاب معروف النبوات معروف به نقض الادیان و کتاب حیل المتنبین معروف به مخاریق الانبیاء را نگاشت که مدت ها بعد ار رازی هم مایه خشم مسلمین و تکفیر آن فیلسوف بود.از این دو کتاب اکنون اثری در دست نیست اما متکلم و داعی بزرگ اسمعیلی ابوحاتم الرازی مولف کتاب مشهور اعلام النبوة متن مناظره خود را با محمد بن زکریا در باب نبوت آورده است و عقاید رازی را در آنجا ذکر کرده است و پیداست عقاید عقاید رازی در این کتاب همان است که در نقص الادیان یا کتاب النبوات آمده است.اصول عقاید رازی بنابر نقل ابوحاتم این است که: خداوند همه بندگان خود را مساوی خلق کرده و هیچکس را بر دیگری برتری نداده است و اگر بگوییم که برای راهنمایی آنان حاجت به انتخاب کسی داشت حکمت به بالغه وی می بایست چنین اقتضا کند که همه را به منافع مضار آنی و آتیشان آگاه سازد و کسی را از میان ایشان بر دیگران برتری ندهد و مایه اختلاف و نزاع آنان نگردد و با انتخاب امام و پیشوا باعث آن نشود که هر فرقه تنها از پیشوای خود پیروی و دیگران را تکذیب کند و با نظر بغض بدان بنگرد و جماعات بزرگی بر سر این اختلاف از میان بروند.معجزات متنبیان نیز چیزی جز خدعه و نیرنگ نیست و غالب آنها هم از مقوله افسانه های دینی است که بعد از آنان پدید آمد.مبانی و اصول ادیان با حقایق مخالفت و مغایرت دارند و به همین سبب هم میان آنها اختلاف زیاد دیده می شود و علت اعتماد و اعتقاد مردم به ادیان و اطاعت از پیشوایان مذهبی تنها عادت است.ادیان و مذاهب علت اساسی جنگها و مخالفت با اندیشه های فلسفی و تحقیقات علمی هستند.کتابهایی که به نام کتب مقدس آسمانی معروفند کتبی خالی از ارزش و اعتبارند و آثار کسانی از قدما مانند افلاطون و اقلیدس و بقراط و ارسطو خدمت مهمتر و مفیدتری به بشر کرده است.کتاب نقص الادیان رازی بی تردید حاوی شدیدترین حملات به ادیان بوده است که در تمام ادوار قدیم و در وسطی صورت گرفت.
بر اثر حملات شدید رازی به ادیان،خشم جمع بزرگی از علمای اسلامی بر ضد او بر انگیخته شد.جمعی او را متطبب خواندند و حق ورود در مباحث فلسفی ندادند،گروهی وی را ملحد (ابوحاتم رازی)، نادان (ناصر خسرو)، جاهل (ناصر خسرو،موسی بن میمون الاسرائیلی،مرزوقی) ،مهوس بی باک (ناصر خسرو)، غافل (ناصر خسرو) و سخنان او را دعاوی و خرافات بی دلیل (ابن حزم)، هوس (ناصر خسرو) و هذیانات (موسی بن میمون) خواندند
منبع:
تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی تا اواسط قرن پنجم؛ دکتر ذبیح الله صفا؛انتشارات دانشگاه تهران؛چاپ پنجم(1374)  + + + +
Advertisements
این نوشته در تاریخ ارسال شده و با , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

2 پاسخ برای رازی؛دین ستیز بزرگ

  1. مینا :گفت

    درود بر شما
    مطلب بسیار مفیدی بود
    موفق باشید

  2. kazemita :گفت

    دلیل انتقاد رازی‌ از قرآن:

    افسانه خلقت مورد علاقه رازی‌ با پنج عنصر ابدی آغاز می‌‌شد: زمان، مکان، مادّه، روح و آفریدگار. «روح با دیدن مادّه هوش از سرش رفت و و آفریدگار مهربان که این را دید، روح را با ماده پیوند داد. که شاید در اثر یادگیری، بتواند به سبکسری خود پی‌ ببرد، کسب خرد نماید و از بند ماده رهائی یابد». ***انتقاد رازی‌ بر قرآن ناشی‌ از مخالفت او با اسطوره آفرینی نبود. بلکه به خاطر این بود که در نظر او قرآن خصوصیات یک کتاب اسطوره مناسب را نداشت***. بر اساس نظر فلاسفه افلاطونی [همچون رازی‌] اسطوره‌ها تمثیل هایی برای توضیح پدیده‌هایی‌ هستند که توضیحشان به روشهای دیگر دشوار است. یک اسطوره مناسب باید معمّا گونه باشد تا شایسته تفسیر فلسفی‌ اعلا شود. رازی‌ معتقد بود که قرآن چنین توضیحی را ارائه نمی‌‌دهد و به این صورت قابل تفسیر نیست.

    (منبع http://books.google.com/books?id=9b8uQfmQM8kC&printsec=frontcover&dq=Freethinkers+of+Medieval+Islam&hl=en&sa=X&ei=uDxhVKu4K4e7yQTTgYLwDg&ved=0CB8Q6AEwAA#v=onepage&q=own%20creation%20myth%20started%20from%20five%20eternal%20principles&f=false)

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s